Gulu & gastgezinnen

Liefste lezers, zoals jullie weten verblijven we al een week in de stad Gulu. Maar wat stellen jullie zich daar bij voor? Gulu is een stad die volop in ontwikkeling is, met al minder stoffige oranje hobbelwegjes dan vorig jaar. Mensen leven hier niet in hun huis maar op straat. Overal zie je vriendelijke mensen met kleurrijke kledij en hoor je Afrikaanse muziek. In het straatbeeld worden de lelijke gebouwen afgewisseld door mooie hutjes. We verblijven elk per 2 in een typisch Oegandees gastgezin. Zo maken we als geen ander kennis met de Oegandese cultuur. ’s Avonds genieten we van de lokale gerechten. Van casava zijn we niet echt fan: rijst met bonen, pocho, buo, cow peas en overheerlijke fruitsapjes. Waar we wel nog een beetje aan moeten wennen zijn de kakkerlakken en de ratten in onze kamer. ’s Ochtends worden we wakker gemaakt door de kraaiende hanen, spelende (/huilende) kinderen, galmende moskeeën, jankende honden en ga zo maar door.

Naast dit alles willen we het even hebben over ons lieve Marieke. Zoals enkele van jullie weten was ze vorig jaar  ook deel van het team en is ze dit jaar in juli nogmaals tot hier gekomen. Ze had voor ieder van ons een hele stapel mooie brieven achtergelaten van zowel haarzelf als van onze vrienden. Elke brief mag slechts geopend worden in bepaalde omstandigheden. Zo zorgt zij voor een glimlach op ons gezicht op een wat slechter moment. We zijn haar hier zo dankbaar voor! Dankjewel Marieke!

Invisible Children (11/8/2016)

Het was op een vrije dag dat Lidwien en Anna kwamen aandraven met het toffe voorstel: een bezoek aan WEND, een subproject binnen Invisible Children. Gezien de connecties van hun gastmoeder die er samen met haar zus, de oprichtster, werkte, was het eigenlijk niet meer dan logisch dat we er een kijkje gingen nemen. Wat doet Invisible Children eigenlijk? Als je het antwoord hierop weet: mooi zo, verpreid je kennis! Indien niet, niet gevreesd! Velen onder ons wisten het zelf niet.

Het is nog niet zo lang geleden dat Noord-Oeganda getroffen werd door een tragedie. Een ‘mad man’ zoals de gastmoeder van Omar en Jonathan Joseph Kony zou omschrijven, teisterde de bevolking met zijn rebellenleger. Krachten van bovenaf vertelden hem dat hij een leger moest opbouwen met kindsoldaten dat tegen de regering moest vechten. Hier vielen vele slachtoffers, kinderen werden ontvoerd en moesten afschuwelijke moorden plegen. Kinderen die niet eerder ontvoerd werden, vluchtten ’s nachts in grote getale de stad in om er te overnachten. Het was een nachtmerrie voor de Noord-Oegandese kinderen en de bevolking in het algemeen. Drie Amerikaanse jongvolwassenen legden dit vast op beeld opdat de wereld meer zou kunnen leren over deze kinderen waar nooit over gesproken werd: ‘Invisible Children’ was geboren.

Algemeen zorgt Invisible Children voor de opvang en rehabilitatie van voormalige kindsoldaten. Jolly, de zus van de gastmoeder van Lidwien en Anna, vertelde ons over de verschillende programma’s waar Invisible Children zich mee bezig houdt.  Zo richtte zij een kantoor op in Gulu dat zich bezig houdt met het WEND-programma. WEND vangt jonge meisjes op en biedt hen een mooi atelier waar ze verschillende ‘crafts’ kunnen maken. Die producten worden dan over de wereld verkocht. Dit is voor deze vrouwen een bron van inkomsten. Eén van de vrouwen die er werkte is Grace. Haar verhaal werd gedocumenteerd en dit hebben we dan ook kunnen bekijken. Je kan wel zeggen dat het heel ontroerend was. We zaten met een krop in de keel en je kon een krekel horen kraken. Grace was een seksslavin die had kunnen ontsnappen uit de handen van het rebellenleger. Op haar 16de werd ze moeder van een dochtertje. Nu werkt ze voor WEND en is ze een ravissante jonge vrouw die de studie van haar dochter kan betalen.

Het was een ontroerende dag die ons heel ons leven zal bij blijven. Zelf hebben we er mooie souvenirs gekocht die we zullen meenemen naar het thuisfront. Wat we daarnaast nog zullen meenemen en delen met de wereld zijn de verhalen van de onzichtbare kinderen.

Gulu Regional Referral Hospital

Graag hadden we jullie een heel erg uitgebreid verslag gepresenteerd over alle fantastische zaken die we reeds hadden meegemaakt in het regionale ziekenhuis. Dat was jammer genoeg zonder de deputy director gerekend. Vorige week maandag waren we allemaal in complete paraatheid om rondgeleid te worden in het ziekenhuis. Het zag er allemaal veelbelovend en goed uit: wij waren klaar, onze collega’s uit juli hadden het pad reeds geplaveid en bovenal, we hadden de goedkeuring van de directeur!

Jammer genoeg hadden we het geluk even niet aan onze zijde: de directeur was afwezig, de hospital administrator bleek onverwachts enkele zaken te moeten afhandelen in Kampala en zo kwamen we in contact met de deputy director, beter gekend als de ‘lady director’. Voor het oude team was ze geen volslagen onbekende: vorig jaar hadden we ze reeds ontmoet en blijkbaar is ze haar vermogen om ons een ‘hard time’ te geven nog niet verleerd. Een goedkeuring van de opperste directeur blijkt niet voldoende om deze harde tante te overtuigen ons toe te laten in het hospitaal. Wanneer ook zij onverwacht richting Kampala trok was alle hoop op een snelle afhandeling verloren. (Nu ja, niet dat ze plannen had om deze zaak snel af te handelen 😉 ). Gelukkig hadden we enkele outreaches, was er health education (die we nog intensiever hebben kunnen voorbereiden), hebben we Invisible Children kunnen bezoeken (zie verder meer) en was er uiteraard de standaard ‘zondag-relaxdag’. Desalniettemin blijft het jammer dat we onze dagen tot dusver niet hebben kunnen doorbrengen binnen de ziekenhuismuren. Maar er is terug hoop. De hospital administrator is ‘back in town’ dus leven we op goede hoop dat we morgen met de gekende vertraging ein-de-lijk zullen kunnen starten.

Niet dat we er al te hard mee inzaten, maak je maar geen zorgen. Het is een spijtige zaak natuurlijk maar het illustreert ook heel mooi welke belangrijke rol hiërarchie hier in Oeganda speelt!

Overige outreaches (13&15/8/2016)

Ondertussen hebben we reeds 3 van de 6 geplande outreaches achter de rug. Ook in Kal-Ali en Pabbo Bira werden we hartelijk verwelkomd door de bewoners van de dorpen. Bij beide outreaches was de opkomst groot en werkten we hard om zoveel mogelijk mensen te helpen.

Outreaches zijn steeds drukke en vermoeiende dagen. Hoewel we veel voldoening halen uit de dankbaarheid van de mensen, keren we toch altijd met gemende gevoelens terug naar huis. Het aantal personen dat komt opdagen overstijgt vaan onze middelen. Er is niet altijd voldoende medicatie voor iedereen en de hepatitis B testkits raken ook meestal vroegtijdig uitgeput. In de bus, op de terugweg naar Gulu, worden alle ervaringen van deze bewogen dagen met elkaar gedeeld en kunnen we zo alles gelukkig wel voldoende relativeren.

Health talk in Awoo (12/8/2016)

Vrijdagochtend vertrokken Anna, Omdar, Alexandra en Ellen samen met de Oegandese toppertjes Gladys en Sunday Clay naar Kal Ali voor de eerste health talk. Met z’n allen kropen we in een Jeep: Omar naast de chauffeur, de Belgische meisjes op de achterbank en Gladys en Sunday in de koffer (nadat ze ons overtuigd hadden van het feit dat hun Afrikaanse maag wel meer gewoon is dan dat)! Ondanks dat de auto naar Belgische normen al overvol was, pikten we de verantwoordelijke van het health center nog op en mocht die zich nog gezellig bij ons op de achterbank nestelen. De roestbruine wegen leidden ons door het vruchtbaar groene landschap, waar schoolkinderen verwonderd opkeken toen ze de jeep zagen passeren en uitbundig begonnen te zwaaien. Het eindpunt van onze rit was een klein dorp, bestaande uit een kerkje aan de ene kant van de weg en talrijke hutjes aan de andere kant. Enkele enthousiaste dorpbewoners zaten ons al op te wachten en het dorpshoofd groette en verwelkomde ons uitgebreid.

Onze health talk ging over hepatitis B, malaria en HIV/aids. De dorpelingen luisterden met veel interesse en vuurden al hun vragen en bedenkingen op ons af. In tussentijd waggelde een schattig biggetje de kring binnen en legde het zich er bij, huppelden kleine geitjes in het rond en kakelden de loslopende kippen lustig verder. Op het einde maakten we de dorpelingen blij met staaltjes tandpasta die we de voorbije maanden in België verzamelden en we hadden ook gratis condooms. Na deze geslaagde eerste health talk stapten we met een voldaan gevoel de auto in om koers te zetten richting onze thuishaven: Gulu. Op een 20-tal km echter ging de voorband van de jeep plat en wachtten we een “African 15 minutes” (lees: een dik uur, waarbij we gelukkig konden schuilen in een tankstation voor een regenbui). Toen we eens wilden gaan kijken hoe het vervangen van de band vlotte, was de auto echter spoorloos verdwenen! Daar kwam nog bij dat de chauffeur zijn GSM ook niet meer oppakte… We begonnen te vrezen dat we achtergelaten waren en misschien beter op zoek gingen naar een lokale bus (of in het slechtste geval naar energie voor een lange wandeling). Gelukkig kwam onze jeep (mét gerepareerde band) aangereden en konden we een uurtje later de beentjes onder tafel schuiven bij onze gastmama’s! Een zalig einde van een geslaagde, avontuurlijke dag. J

Outreach in Awoo (9/8/2016)

Vol energie na een nachtje onder ons muskietennet, tuften we met de boda boda naar het Ocwee hostel om de laatste chapati’s en flessen water in te slaan voor onze eerste outreach! Samen met onze Oegandese collega’s laadden we al het materiaal in de bus en om 8u (stip deze keer!) konden we vertrekken naar Awoo. Na een klein uurtje rijden op hobbelige, stoffige wegen, bereikten we het kleine health center waar al honderd locals ons stonden op te wachten. Geen tijd te verliezen dus! Met z’n allen bouwden we in no-time 3 tenten op en konden we van start gaan!

Jonathan mocht dokter Dereck helpen bij de consultaties, Annelies interpreteerde malaria- en hepatitistesten, Roos en Aurélie haalden hun registratie-skills boven, Ellen leerde vrouwen screenen op baarmoederhalskanker en Jasper & Omar zorgden dat iedereen voorzien werd van de juiste medicatie. Alexandra, Anna & Lidwien zijn het dorp ingetrokken om zowel op de schooltjes als bij de mensen thuis meer informatie te geven over hepatitis B, persoonlijke hygiëne, malaria, HIV/aids en nog enkele andere onderwerpen.

We hadden allemaal onze handen meer dan vol die dag. Geen wonder dat we tegen het einde van de dag allen moe maar voldaan opnieuw door onze gastgezinnen verwelkomd werden met de zinnetjes die we wel vaker horen: ‘you look so tired’, ‘first go and bathe’, ‘take some rest’. Die aansporingen hebben we dan ook maar met veel plezier opgevolgd.

Nieuws uit Oeganda

Zoals jullie allemaal wel weten hebben we hier niet altijd toegang tot het wereldwijde web. Uiteraard zijn we niet permanent bezig met het project maar kunnen we ook wel eens genieten van quality time met het team, waarbij de blog wel al eens op de achtergrond verdwijnt. Begrijp ons niet verkeerd, beste lezertjes, we willen jullie dolgraag op de hoogte houden en dat zijn we jullie ook verschuldigd. Daarom zullen we jullie vandaag plezieren met verschillende berichtjes over de afgelopen week hier in Gulu. Wij wensen jullie veel leesplezier en verontschuldigen ons oprecht voor het feit dat we jullie zo verwaarloosd hebben de voorbije week.

Op weg naar Gulu

We schrijven ons eerste bericht in een drukke Afrikaanse bus. Na een nachtje in Dubai met weinig slaap, kwamen we goed en wel toe in Entebbe. Daar werden we direct geconfronteerd met “the Ugandan time”. Pas na drie uur konden we de luchthaven verlaten met ons visum, zakgeld en simkaart in de hand. Ook onze rit naar de hoofdstad Kampala duurde drie uur langer dan verwacht. Zo kregen we tijd voor de eerste kennismaking met het drukke, turbulente verkeer in en rond de hoofdstad. Kampala is een wirwar van al dan niet oranje niet-verharde wegen met een typisch straatbeeld: straten gevuld met auto’s, bussen met dubbel zoveel mensen als zitplaatsen, tussen de auto’s door crossen de boda boda’s die zich duidelijk sneller kunnen verplaatsen. Het zit er vol van straatverkopers met fruit, chapati’s, kauwgom, WC-papier, nootjes, maïskolven en objecten die we niet kunnen thuisbrengen. Het was een hele ervaring.

Volgeladen met energie stonden we om 9 uur klaar (eisen van de Oegandezen) voor een nieuwe dag. Spijtig zaten ook zij vast in het verkeer en moesten we twee uur wachten. We bezochten het Nationaal historisch museum en leerden zo over de oude rituelen en cultuur van Oeganda. In de namiddag vertrokken we naar de “beach” aan Lake Victoria. Hier leerden we elkaar goed kennen bij een Nile biertje en een vis op het strand. Nu is onze teamgeest helemaal klaar voor het project!

Outreach in Awoo

Op zondag vond de officiële opening van het project plaats. Job had ons gezegd dat dit een dag van workshops en training zou worden, maar het viel bijzonder tegen. Vele uren werden besteed aan introducties en bedankingen. De ene speech volgde de andere op. Voor het enige interessante stuk van de dag bleef dan ook te weinig tijd over. Deze workshop over het geven health talks werd voorzien door dokter Moris, een van de dokters die reeds van in het begin zijn schouders onder het project gezet heeft. Gedurende deze dag maakten we kennis met drie studenten uit Manchester, die blijkbaar ook gaan deelnemen aan ons project. Die avond gingen we met z’n allen gezellig pizza eten.
Om half acht ’s morgens verzamelden we om een (weer eens bumpy) ride mee te maken richting Awoo. Dit is een afgelegen dorp waar zich een gezondheidscentrum bevindt. Het centrum moet instaan voor acht omgevende dorpen, maar draait op zeer beperkte middelen. We moesten bv. zelf voorzien zijn van stethoscopen, bloeddrukmeters en saturatiemeters. De medicatie is beperkt, een dokter is er niet aanwezig. Toen we toekwamen wachtten al honderden patiënten op ons. Ze waren verzameld rond het gezondheidscentrum en stonden toen reeds te drummen om een dokter te zien te krijgen. We hadden geen tijd te verliezen en ieder team organiseerde zich zo snel mogelijk met de beperkte middelen en de beperkte plaats die er was. Iedere student had een andere rol: consultaties, registratie, medicatie uitdelen, labo, besnijdenis, health talks op scholen, huisbezoeken, family planning, bevallingen …
Het was een lange en vermoeiende dag van hard doorwerken voor iedereen, maar eindelijk kregen we een zich op het echte nut van dit project. Armoede en tragische situaties overheersten de dag, evenals malaria waarmee meer dan de helft van de patiënten besmet was. Er moest gewerkt worden met wat aanwezig was en dat bleek vaak niet genoeg. De patiënten verdrongen elkaar de hele dag voor de deuren van de consultatieruimtes in de hoop geholpen te worden. Aan het einde van de dag zagen we 350 patiënten, maar moesten we er nog ongeveer 50 naar huis sturen aangezien zowel de medicatie als de tijd volledig op was.
Met een vermoeid en zwaar gevoel keerden we allen terug naar huis. Voor velen van hen zijn wij de enige kans op medische hulp, maar ondanks onze hulp blijven de noden van deze mensen zo hoog.